Szczegóły publikacji
Opis bibliograficzny
Czy otwartość na sprzeczne zasady moralne może być lekiem na polaryzację polityczną? : Teoria Fundamentów Moralnych Jonathana Haidta — Can embracing contradictory moral principles be a cure for political polarization? : Jonathan Haidt's Moral Foundations Theory / Rec. Kinga SEKERDEJ // Studia Humanistyczne AGH = Contributions to Humanities AGH ; ISSN 2084-3364. — Tytuł poprz.: Studia Humanistyczne (Kraków. 2003) ; ISSN: 1732-2189. — 2025 — t. 24 nr 1, s. 173–189. — Bibliogr. s. 185–188, Streszcz., Abstr. — Publikacja dostępna online od: 2025-06-30
Autor
Słowa kluczowe
Dane bibliometryczne
| ID BaDAP | 161930 |
|---|---|
| Data dodania do BaDAP | 2025-09-04 |
| Tekst źródłowy | URL |
| DOI | 10.7494/human.2025.24.1.7081 |
| Rok publikacji | 2025 |
| Typ publikacji | recenzja |
| Otwarty dostęp |  |
| Creative Commons | |
| Czasopismo/seria | Studia Humanistyczne : rocznik Akademii Górniczo-Hutniczej im. St. Staszica |
Abstract
The essay analyzes Jonathan Haidt’s Moral Foundations Theory (MFT) and its application in explaining po-litical polarization. It discusses the three main principles of morality and the six universal moral foundations proposed by Haidt, as well as the controversial claim that the political right draws on a broader range of innate moral intuitions. Despite numerous theoretical and methodological objections to MFT, it remains an influential model for explaining ideological and political differences. At first glance, MFT leads to pessimistic conclusions that rational arguments have little significance and do not reduce worldview divisions. However, awareness of universal cognitive limitations and diverse moral matrices is undoubtedly a valuable perspective that expands the possibilities for social depolarization.
Streszczenie
Esej analizuje Teorię Fundamentów Moralnych (MFT) Jonathana Haidta i jej zastosowanie do wyjaśnienia polaryzacji politycznej. Omówione są trzy główne zasady moralności i sześć uniwersalnych fundamentów moralnych zaproponowanych przez Haidta, jak i wzbudzające kontrowersje twierdzenie, że prawica korzysta z szerszego wachlarza wrodzonych intuicji moralnych. Mimo wielu zastrzeżeń teoretycznych i metodologicznych do MFT, pozostaje ona wpływowym modelem wyjaśniającym różnice ideologiczne i polityczne. Pozornie MFT prowadzi do pesymistycznych wniosków, że racjonalne argumenty nie mają większego znaczenia i nie redukują podziałów światopoglądowych. Jednakże świadomość uniwersalnych ograniczeń poznawczych oraz różnorodnych matryc moralnych jest niewątpliwie wartościową perspektywą poszerzającą pole działania dla depolaryzacji społecznej.
