Szczegóły publikacji
Opis bibliograficzny
Energy transformation of the Silesian Coal Region in the context of defavorization — Transformacja energetyczna Śląskiego Regionu Węglowego w kontekście defaworyzacji / Olga Julita Janikowska, Joanna KULCZYCKA // Gospodarka Surowcami Mineralnymi = Mineral Resources Management ; ISSN 0860-0953 . — 2025 — vol. 41 iss. 3, s. 145–166. — Bibliogr. s. 164–165, Abstr., Streszcz.
Autorzy (2)
- Janikowska Olga
- AGHKulczycka Joanna
Słowa kluczowe
Dane bibliometryczne
| ID BaDAP | 163194 |
|---|---|
| Data dodania do BaDAP | 2025-10-03 |
| Tekst źródłowy | URL |
| DOI | 10.24425/gsm.2025.155337 |
| Rok publikacji | 2025 |
| Typ publikacji | przegląd |
| Otwarty dostęp |  |
| Creative Commons | |
| Czasopismo/seria | Gospodarka Surowcami Mineralnymi - Mineral Resources Management |
Streszczenie
Defoworyzacja odnosi się do sytuacji, w której jednostki lub grupy społeczne są w niekorzystnej pozycji w porównaniu z innymi w sferze społecznej, ekonomicznej lub edukacyjnej. Tym samym grupy defaworyzowane zagrożone są wykluczeniem społecznym. Stają się one szczególnie istotne w kontekście transformacji energetycznej, która stanowi jedno z najważniejszych wyzwań epoki antropocenu. Jak się wydaje, potrzeba transformacji naszych systemów energetycznych nigdy nie była bardziej nagląca. Transformacja energetyczna, która rozumiana jest jako przejście na czyste, zrównoważone źródła energii, niesie za sobą obietnicę nie tylko złagodzenia skutków zmian klimatycznych, lecz także złagodzenia ubóstwa i zwiększenia równości społecznej. Transformacja energetyczna oznacza jednocześnie konieczność podejścia holistycznego i zrozumienia wzajemnych interrelacji między ładem społecznym, politycznym a kwestami środowiskowymi, szczególnie w aspekcie jej konsekwencji. Te bowiem będą szczególnie odczuwalne w regionach kotwicy węglowej, gdzie zarówno przemysł, jak i życie społeczne od wieków tradycyjnie oparte były o wydobycie węgla. Odejście od wydobycia i eksplantacji węgla w regionach post-górniczych wiązać się będzie z głębokimi przeobrażeniami na rynku pracy, co implikować może tak zwany „stres terytorialny”, wynikający z głębokich przeobrażeniami zarówno w sferze ekonomicznej, jak i społecznej. Tym samym, zgodnie z założeniami Just Transition, szczególną troską powinny zostać objęte grupy defaworyzowane, które w największym stopniu narażone będą na konsekwencje transformacji energetycznej. Celem artykułu jest analiza szans i zagrożeń wynikających z transformacji energetycznej dla grup defaworyzowanych w Śląskim Regionie Węglowym.
Abstract
Disadvantaged groups refer to individuals or social communities that are in unfavorable social, economic, or educational circumstances, making them particularly vulnerable to social exclusion. These groups gain significant importance in the context of the energy transition, which is one of the most pressing challenges of the Anthropocene era. The urgency to transform our energy systems has never been greater. The energy transition, defined as the shift to clean, sustainable energy sources, offers the promise not only of mitigating the impacts of climate change but also of reducing poverty and enhancing social equity. However, the energy transition requires a holistic approach that considers the intricate interconnections between social, political, and environmental factors, especially in terms of its consequences. These consequences will be particularly pronounced in coal-dependent regions, where both industry and social life have historically revolved around coal mining. Moving away from coal extraction and exploitation in post-mining regions will lead to profound changes in the labor market, potentially causing what is termed “territorial stress,” resulting from deep economic and social transformations. In this context, the principles of a Just Transition emphasize the need to prioritize disadvantaged groups, who are likely to be most affected by the energy transition. This article aims to analyze the opportunities and challenges that the energy transition presents for disadvantaged groups in Silesian Coal Region.
